Onze impact op biodiversiteit - Biodiversity intactness index (BII)

Definitie

De Biodiversity Intactness Index (BII) geeft een gemodelleerde schatting van de terrestrische biodiversiteit ten opzichte van een situatie met minimale menselijke verstoring (Newbold e.a. 2015). De index schaalt tussen 0 procent (volledig verstoord systeem) en 100 procent (ongerepte natuurlijke situatie), maar kan hoger dan 100 procent zijn als er zich extra soorten in het gebied vestigen door (lichte) menselijke verstoring. Steffen e.a. (2015) stellen een BII-waarde van 90 % voor als veilige planetaire grens voor de biodiversiteit.

Bespreking

De gemiddelde BII-score in Vlaanderen is 67 procent (Figuur 1). Dat betekent dat het gemiddelde aantal organismen in Vlaanderen een derde lager is dan in een onverstoorde situatie. Op wereldschaal is het gemiddelde aantal organismen gedaald tot 78 procent van een onverstoorde situatie (Hill e.a. 2018). Slechts 8,5 procent van Vlaanderen heeft een BII-waarde binnen de theoretische planetaire grens van 10 procent verlies.

In tegenstelling tot gelijkaardige indices, die vaak beperkt zijn tot gewervelden, houdt de BII rekening met een groot aantal taxonomische groepen, waaronder planten, ongewervelden, gewervelden en fungi. De index is gebaseerd op een globale dataset (PREDICTS) van een groot aantal studies en experimenten die de lokale biodiversiteit (soortenrijkdom en abundanties) in locaties met een verschillend landgebruik en verschillende drukfactoren vergelijken. Op basis van die dataset wordt voor elke combinatie van landgebruik en landgebruiksintensiteit een BII-score berekend (Newbold e.a. 2015). De modellen houden rekening met de drukfactoren landgebruik, landgebruiksintensiteit, bevolkingsdichtheid en afstand tot wegen. Het effect van andere drukfactoren, zoals klimaatverandering of verontreiniging, wordt niet (rechtstreeks) in rekening gebracht.

De BII is een van de kernindicatoren in de assessments van het IPBES¹ en wordt gebruikt als voorlopige metriek voor de biosfeerintegriteit binnen het kader van planetaire grenzen (IPBES 2019; Steffen e.a. 2015). Als veilige grens voor de biosfeerintegriteit stellen Steffen e.a. (2015) een BII-waarde voor van 90 procent (range 30-90%). De breedte van dat interval reflecteert de huidige hiaten in de kennis over de relatie tussen de BII en het functioneel belang van biodiversiteit op wereldschaal.